سیگار کشیدن در خواستگاری

بگذريم. من سيگارى شده بودم، و ضمنا گاهى دمى به خمره مى‌زدم و اين حركت را هم بدبختانه به فضيلتى تبديل كرده بودم. يادم هست كه هنرمند بزرگ بهرام بيضائى مى‌گفت، هيچ‌وقت سيگارى نبوده، اما در مقطعى از عمرش از ترس روشنفكرها سيگار مى‌كشيده تا متهم به عقب‌ماندگى نشود. الكل هم در فرهنگ بخشى از روشنفكران ما به عنوان يک فضيلت تبليغ مى‌شد. من هم با تمام قوا مى‌دويدم كه به يک روشنفكر تبديل شوم. حالا نوزده بيست ساله بودم كه مادرم به من خبر داد قرار است خانم جابرى به اتفاق خانم ديگرى به خانه ما بيايند براى خواستگارى. برادر خانم جابرى پزشک بود و در جستجوى همسر. مادرم با قيافه معصومانه‌اى گفت: «دختر مبادا كارى كنى كه آنها دلگير بشوند.» گفتم: «من قصد ازدواج ندارم.» مادرم گفت: «باشد، باشد، اما كارى نكن كه زننده باشد.» و من بايد حتما و حكما نشان مى‌دادم كه موجود عجيبى هستم كه در تمام دنيا لنگه و همتا ندارد، كه از شدت علم و دانش در حال تركيدن است و بنابراين به درد ازدواج نمى‌خورد. خب خانم‌ها آمدند، دو خانم سنگين و وزين. در اتاق نشستند و مادرم مشغول پذيرایى شد كه من نخستين سيگار را روشن كردم. سپس ميدان بحث را به دست گرفتم و از ادبيات، آزادى زن‌ها، اين كه آينده متعلق به آنان است. و زنانى كه شوهر مى‌كنند هرگز به جایى نمى‌رسند، ...