برچسب ها : فلسفه + ( نتایج : 45 لینک )

---

دین ابزار آدم های خوب برای کارهای بد!
استیون وینبرگ فیزیکدان و فیلسوف معاصر امریکایی است که در سال ۱۹۶۸ برنده ی جایزه نوبل شد. او در باره فلسفه ی دین و دین مداری می گوید: "دین توهین به شأن انسانی است. آدم هایی هستند که با یا بدون آن، کارهای خوب یا بد انجام می دهند، اما دین آنجایی به کار می آید که آدم های خوب کارهای بد انجام دهند." فارغ از این که بخواهیم گفته ی او را تایید یا تکذیب کنیم و این که تعجب کنیم چرا ایشان از ۱۹۶۸ تا حالا سنگ نشده اند، نگاه او به خوب بودن آدم هایی که به واسطه دین مداری کارهای بد می کنند، بسیار جالب است. شاید باید تجدید نظر کلی در اعتبار "خوبی و بدی" کرد.
  فلسفه ی دین , دین مداری , استیون وینبرگ ,

توضیحی درباره‌ی مفهوم فرهنگ دینی
دینی، آنطور که من فرهنگ را بدان متصف ساخته‌ام، با روحانی به معنای عام یا خاصی که این صفت به ذهن متبادر می‌کند یکی نیست. فرهنگ دینی کلاً و در وهله‌ی اول فرهنگی‌ست که از شکم آن «ما»‌ی برتر و لاهوتی زاده و در دامن آن پرورده است. ارزش‌های خود را از آرزوها، هیجان‌ها و بر روی‌هم از عوارض پیش‌زایمانی، زایمانی و پس‌زایمانی اجتماعی آن دارد. هربار هم نوری بیگانه از درز و شکافی به درون تاریک و در نتیجه نامرئی‌اش تابیده، چشمش را بیشتر زده و خیره کرده است تا باز و بینا. اینگونه لحظات ظاهراً چشم و گوش بازکن کم پیش نیامده‌اند، اما برای خویشنگری و خودسنجی حتا بسیار مقدماتی تاریکخانه‌ی فرهنگی ما بی‌ثمر بوده‌اند. از این نوع است تأثیر چه بسا منفی فلسفه و دانش یونانی در فرهنگ ما.
  فرهنگ دینی , آرامش دوستدار , فلسفه یونانی ,

عقلانيت و باور ديني ( لوئيس پي پويمن)
يكي از مهم ترين مسائل فلسفه دين رابطه اي است كه ايمان با عقل دارد. آيا باور ديني معقول است؟ يا آنكه ايمان ذاتاً يك تكاپوي عقل ستيز و يا حداقل عقل گريز است؟ با اين وصف اگر نتوانيم ادعاهاي [مربوط به] باور ديني را اثبات كنيم، آيا معقول است به چنين ادعاهايي باور داشته باشيم؟ مثلاً اگر برهان قياسي براي وجود خدا نداشته باشيم، آيا با اين وجود، معقول است كه وجود خدا را بپذيريم؟ در بحث راجع به ايمان و عقل، دو موضوع متضاد نقش عمده اي داشته اند؛ موضع نخست اظهار مي دارد كه ايمان و عقل متكافي اند (يعني اينكه ايمان به خدا معقول است) و موضع دوم اين مطلب را رد مي كند.
  ايمان , عقل , فلسفه دين , عقلانيت , لوئيس پي پويمن ,

فلسفه ی خنده
حالت هر قيافه را هر قدر كه طبيعى‌تر و آسان‌تر بتوان به يك گرفتارى يا به يك كيفيت نفسانى تعبير كرد، بيشتر خنده‌آور خواهد بود. حال ديگر به آسانى مى توان دانست كه چرا كاريكاتور خنده آور است . تا اين‌جا آنچه بيان شد، كيفيت خنده در اشكال و صور بود. اكنون مى‌خواهيم بدانيم كه چگونه ممكن است كه يك عمل انسانى خنده بياورد و يا با توجه به نظريه برگسون، چگونه ممكن است كه يك انسان از جنبه اعمال و رفتارش مورد خنده قرار بگيرد.
  برگسون , فلسفه , خنده ,

فلسفه تحلیلی یعنی همان فلسفه
در ابتدای قرن بیستم سه فیلسوف علیه ایده آلیسم مطلق‌گرای حاكم بر فضای فلسفه آن دوران شوریدند و تفكر فلسفی را سمت و سویی دیگر بخشیدند. راسل، مور و فرگه اگرچه هر یك در این راه عزم یكسانی داشتند، برای رسیدن به این هدف مسیرهای مختلفی را برگزیدند. مهم‌ترین بنیان كار آنها اهمیتی بود كه برای «تحلیل» قائل بودند و روش آنها به‌طور كلی «فلسفه تحلیلی» نامیده شد. فلسفه تحلیلی در ابتدای قرن بیستم تحت تاثیر دستاوردهای ریاضیات و علم بود و به‌طور مشخص از شیوه تفكر فلسفه قاره‌ای متمایز شد. یكی از بدفهمی‌های رایج درباره فلسفه تحلیلی ناشی از كسانی بود كه خارج از این حوزه فعالیت می‌كردند، خصوصا روشنفكران ادبی و انسان‌گرایان سنتی. در واقع یكی از بدفهمی‌های رایج و مداوم درباره فلسفه تحلیلی این است كه آن را مكتب یا رویكردی جدید به فلسفه می‌دانند كه با مجموعه‌ای از آموزه‌های مشخص همراه است.
  فلسفه تحلیلی ,

آیا حالتی مقدس تر از آبستنی(حاملگی) هست؟
آیا حالتی مقدس تر از آبستنی هست؟ هرچه می کنیم بر این باور ناگفته است که برای آن که درون ماست به نحوی مفید است! بر ارزش مرموز آن می افزاید، و فکر آن ما را مسرور می سازد! در حـالت زایمان بی آنکه زیادی به خود فشار بیاوریم از بسیاری چیزها پرهیز می کنـیم! خـــشم خود را فرو می بریم، از در آشتی در می آییم: نوزاد ما.......
  نیچه , خودخواهی آرمانی , فلسفه زندگی ,

دانشِ ِِ معطوف به قدرت
قدرت مطلوبی نامحدود است، خواست نيز امری نامحدود است، امور خواستنی و مطلوب نيز نامحدودند. اما دانش و آگاهی موجودات محدود است. اين کاستی و محدوديت شايد از ناحيه‌ي خواست باشد، موجود اگر کنش آگاهی خود را نسبت به درون و بيرون محدود نکند، به دانش و آگاهی بيشتری دست می­يابد. // هايدگر، نيچه را متهم می­کند که پس از واژگون کردن تمامی ارزش‌های کهن و باز- ارزش گذاری تمامی ارزش‌ها مبنای چنين ارزشگذاری را، خواست قدرت دانسته است که جوهر همه موجودات است و در نتيجه به بردگی قدرت تن داده است. اگر معيار همه ارزش‌های انسانی خواست قدرت باشد آن‌گاه تمامی افراط ­ها و زياده­روی­های گذشته و آينده بشريت توجيه‌پذير خواهند بود.
  هايدگر , نيچه , دانشِ , قدرت , مصطفي سيرم , فلسفه ,

كدام يك از افعال اخلاقي خوب است؟
جورج ادوارد مور هرگونه تلاش براي يافتن مفهوم «خوب» را نوعي مغالطه به‌حساب مي‌آورد. در مثال وي اگر كسي لذت را خوب بداند، باز هم نمي‌تواند خوب را تعريف كند، زيرا لذت فقط يكي از چيزهايي است كه ويژگي خوب بودن را دارد و اگر كسي تصور كند لذت‌بخش همان خوب است مرتكب مغالطه ناتوراليستي naturalistic fallacy شده است. با اين همه مور معتقد بود كه هر چند ما نمي‌توانيم خوب را تعريف كنيم، اما تشخيص مي‌دهيم چه چيزهايي داراي كيفيت خوب بودن هستند. هدف مور در كتاب «مباني اخلاق» تعيين درجه شدت و ضعف كيفيت خوب بودن اشيا است.
  جورج ادوارد مور , فلسفه , مغالطه ناتوراليستي ,

طرح تحصیلی «فلسفه آلمانی و فرانسوی»، در قالب بورس تحصیلی اراسموس موندوس، در مقطع کارشناسی ارشد
(قابل توجه دوستان علاقه مند فلسفه) - --- ---- ---- ---- --- این طرح بر سه گرایش «فلسفه آلمانی قرن نوزدهم»، «فلسفه فرانسوی قرن بیستم» و «پدیدارشناسی» متمرکز است و برای دوره تحصیلی 2011 – 2009 در مجموع 19 دانشجو از کشورهای عضو اتحادیه اروپا و 19 دانشجو از کشورهای غیر عضو اتحادیه اروپا می‌پذیرد. دانشجویان پذیرفته شده از کشورهای غیر عضو اتحادیه اروپا در هر سال تحصیلی 21000 یورو بورس دریافت خواهند کرد و تمامی دانشجویان پذیرفته شده دوره تحصیلی خود را به صورت چرخشی، در سه دانشگاه از هفت دانشگاه عضو این طرح خواهند گذراند. علاقه‌مندان باید مدارک خواسته شده را تا 25 ژانویه 2009 به آدرس داده شده در سایت این طرح تحصیلی ارسال کنند.
  بورس تحصیلی , اراسموس موندوس , فلسفه آلمانی , فلسفه فرانسوی ,

مسئله پروتاگوراس (یک مسئله فلسفی بدون راه حل)
مسئله زير را با دقت بخوانيد ولي اگر راه حل قطعي براي حل اين مسئله پيدا نكرديد نااميد نشويد چون هنوز هيچ فيلسوف و منطق­داني مؤفق به اين كار نشده است. اواتلوس از پروتاگوراس آموخته است كه چگونه وكالت كند.اين امر بر اساس توافقي بسيار سخاوتمندانه صورت گرفته است كه بر اساس آن لازم نيست اواتلوس شهريه­اي بپردازد مگر اينكه در اولين دعوي قضايي­اش پيروز شود. با اين حال، به رغم رنجش پروتاگوراس كه ساعت­ها وقتش را صرف آموزش او كرده بود، شاگرد تصميم مي­گيرد موسيقي­دان بشود و هرگز در دادگاهي به وكالت نپردازد. پروتاگوراس از اواتلوس مي­خواهد كه حق­الزحمه­اش را بپردازد و وقتي كه موسيقي­دان نمي­پذيرد، تصميم مي­گيرد از او به دادگاه شكايت كند. پروتاگوراس استدلال مي­كند كه اگر اواتلوس دعوي را ببازد او، يعني پروتاگوراس، برنده خواهد بود و از اين رو پولش را دريافت مي­كند و همين طور اگر خودش ببازد، آنگاه اواتلوس برنده دعوي خواهد بود و با وجود اعتراضش مبني بر اينكه اكنون موسيقي­دان شده است، چون در اولين دعوي خود برنده شده بايد مبلغ شهريه­اش را بپردازد. با اين حال اواتلوس اندكي متفاوت استدلال مي­كند: اگر من ببازم، پس اولين دعوي قضايي­ام را باخته­ام. در اين حالت توافق اوليه، مرا از اجبار به پرداختن هرگونه شهريه­اي معاف مي­كند و اگر برنده شوم پروتاگوراس از حق اجراي توافق محروم شده است، پس مجبور به پرداخت چيزي نخواهم بود. آنها هردو نمي­توانند بر حق باشند، پس در اينجا چه كسي مرتكب اشتباه شده است؟
  فلسفه , دور , منطق ,

به آينده‌ فلسفه در ايران خوشبينم
دكتر سروش دباغ، عضو هيأت علمي موسسه پژوهشی حكمت و فلسفه‌ ايران، با تأكيد بر اينكه ما در حوزه‌ فلسفه غرب، بيشتر واردكننده هستيم، تصريح كرد: به‌نظر نمي‌رسد ما در اين حوزه و به خصوص در حوزه فلسفه تحليلي در عرصه جهاني حرفي براي گفتن داشته باشيم...
  آينده‌ , فلسفه , ايران ,

فلسفه نام ماههای ایران بزرگ
فروردین فروردین نام نخستین ماه و فصل بها ر و روز نوزدهم هر ماه در گاه شماری اعتدالی خورشیدی است.در اوستا و پارسی باستان فرورتینام,در پهلوی فرورتین و در فارسی فروردین گفته شده که به معنای فروردهای پاکان و فروهرهای ایرانیان است.بنا به عقیده پیشینیان,ده روز پیش از اغاز هر سال فروهر در گذشتگان که با روان و وجدان از تن جدا گشته,برای سرکشی خان و مان دیرین خود فرود می آیند و ده شبانه روز روی زمین به سر میبرند. به مناسبت فرود آمدن فروهرهای نیکان,هنگام نوروز را جشن فروردین خوانده اند. فروهران در ده روز آخر سال بر زمین هستند و بامداد نوروز پیش از بر آمدن آفتاب,به دنیای دیگر می روند. اردیبهشت اردیبهشت نام دومین ماه سال و روز دوم هر ماه در گاهشماری اعتدالی خورشیدی است. در اوستا اشاوهیشتا و در پهلوی اشاوهیشت و در فارسی اردیبهشت گفته شده که کلمه ای است مرکب از دو جزء: جزء اول((اشا))از جمله لغاتی است که معنی آن بسیار منبسط است,راستی و درستی,تقدس,قانون و آئین ایزدی,پاکی....و بسیار هم در اوستا به کار برده شده است.جزء دیگر این کلمه که واژه ((وهیشت))باشد. صفت عالی است به معنای بهترین,بهشت فارسی به معنی فردوس از همین کلمه است.در مجموع این کلمه به بهترین راستی و درستی است. در عالم روحانی نماینده صفت راستی و پاکی و تقدس اهورامزداست و در عالم مادی نگهبانی کلیه آتش های روی زمین به او سپرده شده است. در معنی ترکیب لغت اردیبهشت((مانند بهشت))هم آمده است.
  ایرانی , فرهنگ , فلسفه ماه های ایرانی ,

معمای لیبیدو
خیلی ها در مقابل خداوند مقاوم و بی‌اعتنا هستند، به کعبه هم رفته‌اند و بی‌تاثیر برگشته‌اند. اما کمتر کسی است که در مقابلش توان مقاومت را داشته باشد. چرا که آن اولی و خانه‌اش ساخته ذهن و دست بشرند و این دومی آفریده خداوند!
  خداوند , انسان , لیبیدو , ذهن , فلسفه ,

قصه های شیخ اشراق
رساله هاي عرفاني شيخ اشراق با وجود پيچيدگي و رمزآميز بودنشان ،قبل از هر چيز قصه اند- قصه هاي كوتاه خوش ساختي كه بي آن كه زير آوار ايده ها و مفاهيم عميق فلسفي و عرفاني رنگ ببازند، به استقلال و به خودي خود وجود دارند و با كمال قدرت و صلابت وجود خود را به اثبات مي رسانند. اين قصه ها به خاطر ابلاغ ايده هاي فلسفي و عرفاني پيچيده اي بوجود نيامده اند كه بشود آنها را به صورتهاي ديگري هم بيان كرد، بل كه....
  فلسفه , عرفان , سهروردی ,

خلاصه کتاب تسلی بخشی های فلسفه اثر آلن دوباتن
آلن دوباتن در جست‌وجوي راهي براي آشتي دادن فلسفه با زندگي روزمره است‌. سقراط‌، اپيكور، شوپنهاور، مونتني‌، نيچه و سنكا شش فيلسوفي هستند كه از نگاه دوباتن راه‌حل‌هايي براي مشكلات زندگي روزمره پيشنهاد مي‌كنند. اين كتاب به بيشتر زبان‌هاي دنيا ترجمه شده و در شمار كتاب هاي پرفروشي است كه در پي ساده و قابل فهم كردن فلسفه براي همه‌، البته در شكلي موفق است‌. «تسلي‌بخشی‌هاي فلسفه‌» نام يكي از آثار آلن دوباتن است كه با اقبال عمومي بسيار بالايي در جهان مواجه شده است‌. اين كتاب...
  آلن دوباتن , کتاب , تسلی بخشی های فلسفه ,

’اراده و تصور‘ در دوره‌ی گسست • به مناسبت دویست و بیستمین زادروز شوپنهاور
انقلاب صنعتی و دگرگونی‌های ژرف اجتماعی اروپای سده‌ی نوزدهم، به گونه‌ای «این‌جهانی شدن» در گستره‌ی فلسفه نیز انجامید. آرزوی توضیح عقلی کل جهان از گذر متافیزیک رنگ باخت و دانش‌های گوناگون خود را از اقتدار فلسفه رهانیدند. خوشبینی برای پیشرفت، با دانش و فن‌آوری گره خورد و به آن‌ها دل بست. این سده را عصر افول نظام‌های بزرگ فلسفی می‌دانند. آرتور شوپنهاور یکی از فیلسوفان این دوره‌ی گسست است. ۲۲ فوریه‌ی امسال، ۲۲۰ سال از تولد وی می‌گذرد. شوپنهاور تغییری در بنیاد فلسفه‌ی پس از کانت که عمدتا معرفت‌شناسی بود ایجاد کرد و کوشید جهان را برپایه‌ی قدرت اراده توضیح دهد. او معتقد بود که سرشت درونی جهان نه چیزی عقلانی، بلکه رانشی تاریک و اراده‌ای کور است. شوپنهاور خطوط اساسی جهان را در رنج، نامساعدت و بی‌معنایی می‌دانست و بر این باور بود که از کشش درونی اراده‌ی جهان، تنها به یاری هنر، دلسوزی و قطع تعلق می‌توان رهایی یافت.
  آرتور شوپنهاور , انقلاب صنعتي , اروپا , جهاني شدن , فلسفه ,

آموزش فلسفه به کودکان دبستانی در مازندران
معاون آموزش عمومي سازمان آموزش و پرورش مازندران از آموزش فلسفه به کودکان پايه‌هاي چهارم و پنجم ابتدايي خبر داد.این طرح در استان مازندران در حال اجرا است. این براي اولين بار است که آموزش و پرورش ایران درس فلسفه را در سیستم آموزشی خود برای کودکان قرار می دهد. هم اکنون در سیستم آموزشی ایران در مقطع دبیرستان برای گرایش علوم انسانی درس فلسفه تدریس می شود. چندی پیش علي‌احمدي سرپرست وزير پيشنهادي آموزش‌وپرورش از جداسازی کتابهای درسی دختران و پسران در مقطع دبستان خبر داده بود. به گزارش ایسنا وی گفته بود:« يك‌بار فردي به من گفت تا سال 1328 برنامه‌هاي تعليم و تربيتي براي دختران و پسران متفاوت بوده است و از آن به بعد بوده كه اين آموزش‌ها يكسان شده است.
  آموزش فلسفه , کودکان دبستانی ,

فلسفه‌ی احساس
...در آلمان کتابی انتشار یافته است با عنوان «فلسفه‌ی احساس» اثر کریستف دمرلینگ (Christoph Demmerling) و هیلگه لاندور (Hilge Landweer). در این کتاب نویسندگان کوشیده‌اند با دقتی در حد ممکن، توصیفی از احساسات انسانی را در مناسبات فردی و اجتماعی‌شان ارائه دهند. تنها از راه یک تحلیل دقیق می‌توان پی برد که اصولا پدیده‌هایی مانند قدردانی، احترام یا شرم می‌توانند هم‌خانواده باشند، تا بتوان آنها را زیر مفهوم احساس جای داد. نویسندگان در پژوهش‌های درازمدت خود در زمینه‌ی فلسفه‌ی احساس به این گمان رسیده‌اند که نباید در پی یک نظریه‌ی عمومی احساس، یا پاسخی عمومی به کارکرد احساس بود، زیرا این امری عجولانه خواهد بود که می‌‌تواند به گمراهی بینجامد. این دو پژوهشگر با درک فلسفی خود بر این باوراند که در این عرصه باید هم به سنت پدیدارشناسانه متعهد ماند و هم به فلسفه‌ی «روح» ویتگنشتاین. ویتگنشتاین، فیلسوف اتریشی، احتمالا در این زمینه می‌توانست بگوید، مسئله اینجاست که باید به یک نگرش کلی در حوزه‌ی پدیده‌های حسی رسید تا بتوان به یک صرف و نحو احساس یا دستور زبانی احساس دست یافت. نویسندگان به جای آنکه عجولانه به رهیافت‌های علوم طبیعی و تجربی دست یازند و از این چشم‌انداز روابط علّی یک پدیده را بررسند، امری که حقانیت خود را هم دارد، بیشتر کوشیده‌اند احساس را در پرتو تجربه بکاوند. تجربه در اینجا به معنای تجربه‌ی فرد است؛ و ذهنیت فردی متأثر از یک حس، امری است که در روش‌های علوم طبیعی و تجربی نقش کمتری به آنها داده می‌شود. این درست است که تحلیل فلسفی نباید به تجربه‌ی روزمره اکتفا کند و در مرزهای آن محدود بماند، ولی چشم‌انداز فردیت انسان را، به‌ویژه آنجا که به حس‌های او بازمی‌گردد، نباید از میدان دید خارج کرد.
  کتاب , فلسفه , احساس , فلسفه ی احساس , کریستف دمرلینگ , هیلگه لاندور ,

سینما و فلسفه - گفتگویی با رامین جهانبگلو
من در یک خانواده روشنفکر متولد شدم. پدرم امیرحسین جهانبگلو اقتصاددان و تحصیلکرده فرانسه بود. مادرم خجسته کیا نیز در زمینه تئاتر فعالیت می کرد. پدرم از اولین نمایندگان ایران در اوپک بود و به خاطر همین ما زیاد سفر می کردیم. یک سال در سوئیس، یک سال در الجزایر و یک سال در انگلستان... تحصیلات ابتدایی را بخشی در ایران و بخشی خارج از ایران به انجام رساندم. در واقع بخشی از تحصیلاتم به فارسی و بخشی به زبان انگلیسی بوده است. بعد از اینکه با دیپلم متوسطه از مدرسه ایران زمین فارغ التحصیل شدم، قرار شد برای تحصیل طب به آمریکا بروم، ولی چون پدرم در فرانسه تحصیل کرده بود ترجیح داد که مرا به فرانسه بفرستد. پس از دریافت لیسانس فلسفه از دانشگاه سوربن به خاطر علاقه ام یک دوره ای تاریخ و همزمان با آن علوم سیاسی نیز خواندم و در هر دوی این رشته ها لیسانس و فوق لیسانس گرفتم. تا اینکه امتحان ورودی مدرسه علوم سیاسی پاریس را دادم و در این دوره بود که شروع به نویسندگی کردم. یعنی در سن 23 سالگی و اولین کتابی که نوشتم، رساله خودم درباره شوپنهاور و کانت بود که به چاپ رسید و بعد هم کتابی درباره هگل و سیاست مدرن. قبل از اینکه به کار دکترای فلسفه بپردازم، آنچه که روی من تاثیر زیادی گذاشت، آشنایی با محافل روشنفکری و مجلات روشنفکری از قبیل اسپری و اتود بود که موجب شد از این طریق با خیلی از فیلسوفان و نویسنده های فرانسوی آشنا شوم... پس از چندی به ایران بازگشتم و نوشتن رساله دکترا در مورد گاندی را آغاز کردم. در سال 1994 به عنوان محقق در انجمن ایرانشناسی فرانسه و برای فرانسوی ها در ایران مشغول به کار شدم که نتیجه این کار بعد از دو سال کتاب ایران و مدرنیته بود. کتابی در مورد رویارویی ایران با غرب در زمینه های فرهنگی مختلف. در سال 1376 ممنوع القلم شدم و نتوانستم کتابهایم را چاپ کنم تا زمان انتخاب آقای خاتمی و چون کاری به من نمی دادند و کار دولتی هم نمی توانستم انجام دهم، تصمیم گرفتم به کانادا مهاجرت کنم و در سپتامبر 1997 به تورنتو آمدم
  سینما و فلسفه , جهانبگلو ,

وجه تشابه زندگى و مقاربت
کوتاه است (بخوانید)
  زندگی , س.ک.س , تشابه , بیماری , تعبیر , فلسفه ,

بزرگداشت روز جهاني فلسفه در مؤسسه حكمت و فلسفه ايران
به مناسبت روز جهاني فلسفه انجمن حكمت و فلسفه ايران با همكاري كميسيون ملي يونسكو نشست دو روزه‌ برگزار مي‌كند: روز اول نشست، چهارشنبه 22/آبان/87 ساعت 16: نشستي با عنوان: « حق و قدرت» ـ كميسيون ملي يونسكو روز جهاني فلسفه امسال را «حق و قدرت» اعلام كرده است ـ برگزار مي‌شود. سخنرانان نشست اول عبارتند از: » دكتر عليرضا بهشتي (دانشگاه تربيت مدرس): حق، قدرت و عقلانيت جمعي » دكتر سيدمحمدقاري سيدفاطمي (دانشگاه شهيد بهشتي): قدرت و حق انتخاب: تحليلي اخلاقي » دكتر كريم مجتهدي (دانشگاه تهران): حق و قدرت بر حسب متن كانت: صلح پايدار » دكتر مصطفي محقق داماد (فرهنگستان علوم): موضع متفكران اسلامي در باره‌ي «حق و قدرت» » دكتر غلامرضا اعواني: «حق يا قدرت»، بزرگ‌ترين معماي فلسفي روز دوم نشست، پنجشنبه 23/آبان/87، ساعت 16: نشستي با عنوان «فيلسوف فرهنگ» پاسداشت مقام علمي استاد دكتر رضا داوري اردكاني برگزار مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.
  روز جهاني فلسفه ,

برنامه سخنراني‌هاي مؤسسه معرفت و پژوهش
» آيا در تاريخ چيزي علت چيز ديگر است، دكتر حسين شيخ‌رضايي، پنج‌شنبه 16 آبان 1387، ساعت 11 » گفت‌وگوي عقلاني، هومن پناهنده، 30 آبان 1387، ساعت 11 » نگاهي فلسفي به عواطف، دكتر امير احسان كرباسي‌زاده، پنج‌شنبه، 7 آذر 1387، ساعت 11 » آدرس محل برگزاري سخنراني‌ها: تهران، ميدان فلسطين، خيابان طالقاني غربي، خيابان شهيد سرپرست شمالي، كوچه تبريز، پلاك 23 تلفن: 14 - 88976213
  نشست‌های فلسفی , فلسفه ,

کيش و فلسفه زرتشت
در حال حاضر کم و بيش در حدود دويست هزار زرتشتي در دنيا وجود دارد.بيشتر زرتشتيان گيتي در هندوستان زندگي مي کنند که شمارششان در حدود صد هزار نفر ميباشد و بنام پارسي مشهورند.بيشتر پارسيان در...
  کيش و فلسفه زرتشت ,

کمونیسم پیروز خواهد شد/گفتگوبااسلاوی ژیژک
اسلاوی ژیژک، فیلسوف، جامعه‌شناس و منتقد فرهنگی، ۵۹ ساله و متولد شهر لیوبلیانا اسلوونی است. او تاکنون بیش از سی کتاب در زمینه‌های مختلف، از هیچکاک و لنین گرفته تا یازده سپتامبر نوشته است.پرسیدن سوالات کوتاه و شنیدن پاسخ‌ها کوتاه از فیلسوف‌هایی که درباره‌ی هر مساله‌ی کوچک، کلی فلسفه‌ می‌بافند، می‌تواند در نوع خودش جالب باشد.
  فلسفه , کمونیسم , اسلاوی ژیژک , اسلوونی ,

گذری بر فلسفه نام ماههای ایران بزرگ
امرداد نام پنجمین ماه سال و روز هفتم هر ماه در گاهشماری اعتدالی خورشیدی است. در اوستا امرتات ,در پهلوی امرداد و در فارسی امرداد گفته شده که کلمه ای است مرکب از سه جزء: اول((ا))ادات نفی به معنی نه,دوم((مرتا)) به معنی مردنی,نیست و نابود شدنی و سوم تات که پسوند و دال بر مونث است. بنابر این امرداد یعنی بی مرگی و آسیب ندیدنی یا جاودانی. پس واژه ((مرداد))به غلط استعمال می شود.در ادبیات مزدیسنا امرداد یکی از امشاسپندان است که نگهبانی نباتات با اوست. در مزدیسنا شخص باید به صفات مشخصه پنج امشاسپند دیگر که عبارتند از : نیک اندیشی,صلح و سازش,راستی و درستی,فروتنی و محبت به همنوع,تامین اسایش و امنیت بشر مجهز باشد تا به کمال مطلوب همه که از خصایص امرداد است نایل گردد.
  فلسفه ماههای ایران بزرگ ,

جنجالی ترین نظریه در باب دین!
دین نیک بختی واهی مردم است و الغــای آن،در عین حال درخواستی برای نیک بختی واقعی ِ آنان. درخواست کنار نهادن توهمات وضع آنها ،درخواست کنار نهادن وضعی است که به توهم نیاز دارد.!
  دین , توهم , انسان , فلسفه ,

داستان الوئیزا و آبلارد (Eloisa and Abelard ) آخرین کلام همیشه دوستت دارم است
چه شاد است سرنوشت یک راهبه بی تقصیر ! فراموش کردن دنیا با یک دنیای فراموش شده درخشش ابدی یک ذهن بی تقصیر ! هر دعایی مستجاب می شود و هر خواسته ای مردود ...
  داستان , شعر , فلسفه ,

گاردين و ايندپندنت به مناسبت مرگ شوشا گاپی از وی تجليل به عمل آوردند
روزنامه های گاردين و ايندپندنت از شمسی عصار، معروف به شوشا گاپی، ترانه سرا و نويسنده ايرانی که سه روز پيش در اثر ابتلا به سرطان جان سپرد تجليل به عمل آوردند. شوشا گاپی، که در زمان مرگ ۷۲ سال داشت، فرزند آيت الله محمد کاظم عصار، استاد فلسفه دانشگاه، بود. شوشا به عنوان خواننده ترانه های گيلکی، لری، و ساير گويشهای ايرانی ترانه های بسياری خواند. وی همچنين قصه های کهن ايرانی را به زبان انگليسی ترجمه کرده و سهم بسزايی در معرفی و انتقال فرهنگ عاميانه ايران به ساير ملل داشت. روانش شاد و يادش گرامی باد.
  شوشا گاپی , آیت الله , محمد کاظم عصار , استاد فلسفه دانشگاه , خواننده , فرهنگ عامیانه , ترانه , نویسنده , سرطان , گاردین , ایندیپندنت ,

میشل فوکو: از فلسفه طبقاتی تا فلسفه عشقبازی
ميشل فوكو در سال 1926 در فرانسه بدنيا آمد و در سال 1984 در سن 57 سالگي در اثر ابتلا به بيماري ايدز درگذشت. او فرزند يك پزشك بود و خود در دانشگاه روانشناسي و فلسفه خوانده بود. فوكو در شهر آفتابي كاليفرنيا در آمريكا، در حال ساختن محل و مكتبي براي هواداران اپيكوري اش بود كه عيرمنتظره خبر بيماري ايدز را دريافت نمود. از جمله آثار او : روابط جنسي و حقيقت ، جنون و جامعه ، حفاري و باستانشناسي در علوم انساني ، استفاده از غرايز و نفسانيات ، به فكر خود بودن ، و تعقيب و تنبيه – تولد زندان ، هستند. فلسفه فوكو را فلسفه “اشتها“ در فلسفه زندگي نيز ناميده اند. او به انتقاد از محدوديت هاي گوناگون، براي “نوع ديگري“ زيستن پرداخت. فوكو نازضايي از روابط : عشقي، جنسي و اروتيك را حوزه اي ناميد كه در هومانيسم غرب سزاوار انتقاد است و ميپرسد كه چگونه فعاليت جنسي انسانها، بخشي از اخلاق حاكم شد . او با كمك استتيك هستي، به تعريف آزادي روابط جنسي –عشقي ، پيش از مسيحيت پرداخت. درنظر او، يونانيها و روميهاي باستان، پيشنهادات و راههايي را كشف نمودند كه موضوعات جنسي و عشقي را حل نمود. او به تعريف و تحسين از روابط عاطفي اريستوكراتهاي يونان باستان پرداخت. و قصد داشت اينگونه روابط احساسي بين انسانها را در مجتمه اي در كاليفرنيا عملي نمايد.
  میشل فوکو , ایدز , فلسفه ,

تمهيدي براي فهم «انسان در فلسفه معاصر»
اگر بخواهيم توضيحي از ريشه‌هاي دو جريان فهم فلسفي در سده‌هاي جديد، نخست در سنت تحليلي (آنگلوآمريكان) و سپس در سنت قاره‌اي ارائه دهيم، بي‌شك به دو چهره دوران‌ساز آغاز عصر جديد فرانسيس بيكن (1618ـ1561) و رنه دكارت (1650ـ1596) مي‌رسيم. بيكن پدر تجربي مسلكي انگليس و دكارت سرسلسله‌دار عقلي مسلكان فرانسوي و آلماني است. از اين رو اين يادداشت‌ها كه كوششي براي فهم انسان در عصر جديد است، با اين دو چهره نامدار آغاز مي‌شود...
  انسان , فلسفه , معاصر ,

معرفی جديد ترين کتاب هاي منتشر شده
وجود و زمان ، مارتين هايدگر. دسته دلقک ها ، لويي فردیناند سلین. کافکا در ساحل ، هاروکی موراکامی. سرگذشت فلسفه ، براین مگی. عیش مدام ، ماریو بارگاس یوسا. سفرنامه اونور آب ، دکتر پرویز رجبی.
  هایدگر , وجود و زمان , سلین , کافکا در ساحل , موراکامی , دسته دلقک ها , سرگذشت فلسفه , عیش مدام , ماریو بارگاس یوسا , دکتر پرویز رجبی ,

رو به‌ سوی امید و شادی
مرتضي مرديها: برای سالروز فلسفه نوشتن یادداشتی راجع به جان استیوارت میل انتخاب بدی نیست، وقتی نگارنده او را یکی از بهترین فیلسوفان عصر جدید تلقی میکند. میل به جد برای من جذاب و دوست‌داشتنی بوده است و شاید رمز آن این است که میل چندان جذاب و دوست‌داشتنی نیست. منظورم این است که غالباً افراد به این سبب مجذوب می‌شوند که در شخصیتی اوصاف عجیب و ماجراجویانه و متفاوت و خاصی می‌بینند که همچون یک غذای پرچاشنی یکنواختی کسل‌کننده‌ی ذائقه را برهم میزند. برخی بزرگان و از جمله برخی فلاسفه، ...
  فلسفه , روز جهانی فلسفه , قدرت , حقوق , دانش ,

آیا خداوند تاس می اندازد؟
نگاهی به فیلم Match Point هنگامی که از ناپلئون پرسیدند که آیا او ترجیح می‌دهد فرماندهان ارتش وی شجاع باشند یا زیرک، او پاسخ داد هیچکدام، من فرماندهان خوش شانس را ترجیح می‌دهم. بحث شانس و قدرت اراده بشری از جمله مباحثی است که همواره میان فلاسفه مطرح بوده‌است. کریس در ابتدای فیلم می‌گوید:”مردم از روبرو شدن با اين مطلب که بخش عمده‌اي‌ از زندگي‌شان به شانس بستگي دارد، مي ترسند. فکر اينکه چيزهاي زيادي در زندگي خارج از کنترل شما هستند، هراس آور است. در مسابقه لحظاتي هست که توپ به بالاي تور برخورد مي کند و در کسري از ثانيه، يا به جلو مي‌رود و يا برمي‌گردد با کمي خوش شانسي، به جلو مي‌رود و شما مي‌بريد و يا اين‌طور نمي‌شود و شما مي‌بازيد” امتیاز نهایی یا Match Point امتیازی است که سرنوشت اغلب مسابقات ورزشی، به خصوص تنیس، را مشخص می‌کند. این موضوع نماد خوبی است که وودی آلن برای تقابل شانس و اراده بشر برگزیده است.
  Match Point , امتیازنهایی , وودی آلن , Woody ALLEN , شانس , سرنوشت , تقدیر , فلسفه اخلاق ,

ریشه‏های فلسفی آنارشیسم
هابز و لاک دو تن از مؤسسان فلسفه مدرن هستند. البته این دو بیشتر به عنوان فیلسوف سیاسی نامبردارند، اما هم کتاب «لویاتان» هابز و هم کتاب «رساله درباره فهم بشری» لاک از مهم‏ترین کتاب‌های شناخت‌شناسی در قرن هفدهم و آغاز عصر مدرن محسوب می‏شوند. روسو البته شناخت‏شناس نبود، اما متأثر از فلسفه شناخت لاک، انسان‏شناسی خاصی تدوین کرد که فلسفه سیاسی قرارداد اجتماعی را در سیطره خود گرفت. چه رابطه‏ای میان شناخت‏شناسی، انسان‏شناسی و فلسفه سیاسی این فیلسوفان وجود دارد؟ مقاله حاضر در پی جستجوی پاسخ این پرسش و تقویت این فرضیه است که شناخت‌شناسی لاک انسان‏شناسی روسو را زمینه‏سازی کرد و این دو، یکی با صراحت کمتر و دیگری با صراحت بیشتر، تفکری را تقویت کردند که می‏توان از آن به عنوان آنارشیسم پنهان تعبیر کرد. این تفکر به دست مارکس به اوج خود رسید و به جزء مشترک فلسفه‏های سیاسی رقیب هم‌چون لیبرالیسم و سوسیالیسم بدل شد.
  اندیشه سیاسی , فلسفه سیاسی , جان لاک , توماس هابز , مرتضی مردیها , سایت نصور ,

توضیحاتی درباره بورس تحصیلی فلسفه اروپایی
در پی درخواست یکی از خوانندگان که خواستار اطلاعات بیشتری در باب بورس تحصیلی اراسموس موندوس شده بودند، توضیح مختصری در این باره داده می‌شود. این بورس تحصیلی که به دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد تعلق می‌گیرد یکی از زیر مجموعه‌های بورس تحصیلی اتحادیه اروپاست که فهرست کامل آن‌ها را دراین سایت...
  فلسفه , بورس تحصیلی , فلسفه اروپایی , اراسموس ,

پاسداشت فيلسوف فرهنگ در روز جهاني فلسفه
نشست روز جهاني فلسفه در روزهاي چهارشنبه و پنج شنبه، 22 و 23 آبان 1387، ساعت 16 در محل مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران برگزار خواهد شد. نشست روز اول (چهارشنبه 22 آبان 1387، ساعت 16) به موضوع «ناخودآگاه، حقوق و دانش» اختصاص خواهد داشت و در روز دوم (پنج‌شنبه، 23 آبان 1387، ساعت 16) نشستي با عنوان « فيلسوف فرهنگ» برگزار خواهد شد كه در آن مقام علمي دكتر رضا داوري اردكاني پاس داشته خواهد شد.
  فلسفه , بزرگداشت , مؤسسه حكمت و فلسفه ايران , روز جهاني فلسفه ,

در ستایش خیانت و انگشتان شیشه‌ای عشق
بحث تعهد و پایدار بودن به پیمان، از مباحث چالش برانگیز فلسفه اخلاق است. همواره کسانی که بر ساحل سلامت نشسته‌اند، بر وفای به عهد و زشتی «خیانت» سخن‌ها گفته‌اند اما هنگامی به دام بلا دچار می‌شوند، دیگر نمی‌توانند به راحتی سخن بگویند. برتولوچی به زیبایی در فیلم «محاصره» این دام را به تصویر کشیده است. وفاداری شاندورایی به همسرش آن قدر آشکار است که هر کس با او همذات‌پنداری می‌کند و وقتی آهسته آهسته در یک «موقعیت» گرفتار می‌شود، عذاب خیانت بر وجدان‌اش سنگینی می‌کند و ناخودآگاه از شاندورایی می‌خواهد که در را بر روی همسرش باز نکند. اینجا به جای آن که فرد و خصوصیات فردی‌اش مهم باشد، «وضعیت» است که خود را به رخ می‌کشد... [نگاهی به فیلم Besieged، ساخته‌ی برتولوچی]
  Besieged , محاصره , گرفتار , برناردو برتولوچی , خیانت , فلسفه اخلاق , اخلاق وضعیت ,

چيستي‌ فلسفه‌ تحليلي،‌ ستيز با افسون شدگي
بر پايه‌ يك‌ تقسيم‌بندي‌ معروف، ولي‌ نه‌ چندان‌ دقيق، فلسفه‌ معاصر غرب‌ به‌ دو شاخه‌ اصلي‌ فلسفه‌ تحليلي و فلسفه‌ قاره‌اي يا اروپايي‌ تقسيم‌ مي‌شود...
  ‌ فلسفه‌ تحليلي ,

بگو مگوي‌ نيوتن‌ و انيشتين‌
آقاي‌ دكتر علي‌ شريعتمداري‌ روايت‌ جالب‌ بگو مگوي‌ نيوتن‌ و انيشتين‌ را در كتاب‌ فلسفه‌ خود ذكر كرده‌ است‌. توجه‌ دارید كه‌ تفاوت‌ عصر اين‌ دو، حدود 400 سال‌ بوده‌ و بنابراين‌، اين‌ بگو مگو، واقعي‌ نيست‌ و به‌ عبارت‌ ديگر، بازسازي‌ شده‌ است‌.
  نيوتن‌ , انيشتين‌ , فلسفه‌ ,

فایلهای صوتی خیلی عالی از کانال 4 رادیو بی بی سی درباره فلاسفه
دکارت، هایدگر، پوپر و فلاسفه دیگر.
  فلسفه ,

خرد، شناخت و آزادی؛ نگاهی به اندیشه های هایک
لاپلاس، رياضيدان و فيلسوف فرانسوى، معتقد بود كه اگر كسى بتواند در يك لحظه مكانِ تمام اتمهاى عالم را بداند و نيروهاى بينشان را بشناسد، خواهد توانست تمام رخدادهاى گيتى را تا ابد پيش‏بينى كند. بدین سان تحويل گرايى، به دليل اين كه امكان بيان رياضى رخدادها را فراهم مى‏كرد، و مشاهده را به امرى دقيق و شفاف بدل مى‏نمود، خيلى زود در ميان دانشمندان محبوبيت يافت. به زودى قواعد ديگرى بر مبناى معادله‏ى مقدس تحويل‏گرايى -"(الف) چيزى نيست جز مجموعه‏ى (ب)ها"- تدوين شد. در تمام اين موارد، عناصر سازنده‏ى موضوع مورد بررسى در درجه‏ى اول اهميت بودند و روابط ميانشان به عنوان نظمى كه بر گيتى حاكم است، و نه ماهيتى مجزا، مورد بررسى قرار مى‏گرفت. خيلى زود دانشمندان متقاعد شدند كه "نور چيزى نيست جز مجموعه‏ى فوتون‏ها"، "ماده چيزى نيست جز مجموعه‏ى اتم‏ها"، "اتم چيزى نيست جز مجموعه‏ى الكترون‏ها و پروتون‏ها و نوترون‏ها"، و "جاندار چيزى نيست جز مجموعه‏ى سلول‏ها"، ...
  فلسفه ,

بورس تحصیلی فلسفه اروپایی در مقطع کارشناسی ارشد - اراسموس موندوس
طرح تحصیلی «فلسفه آلمانی و فرانسوی»، در قالب بورس تحصیلی اراسموس موندوس، در مقطع کارشناسی ارشد دانشجو می‌پذیرد.
  فلسفه , دانشگاه , بورس تحصیلی ,

جمهوری اسلامی و فلسفه sikhism
قبلا هم خیلی ها متوجه شباهت الله وسط پرچم جمهوری اسلامی با یک علامت هندی شده بودن. من اینجا رسما اعلام میکنم که این تشابه به هیچ وجه تصادفی نیست. این علامت رسمی فرقه Sikhism در هند است. کافی است به اسم این فرقه دقت کنیم تا متوجه فلسفه اصلی جمهوری اسلامی شویم. از آنجا که سران جمهوری اسلامی برای ملت ایران بد جور سیخ کرده بودند و به خاطر سمپاتی بعضی از بنیانگذاران انقلاب با فراماسونرهای هند و کشمیر؛ سران جمهوری اسلامی روی به فرقه ضاله سیخیسم آوردند. فلسفه سیخیسم وجود انسان منزوی معاصر را در تلاش برای گذران زندگی از طریق ماهیتش هدف قرار داده و تنگنای او را در تنگنای مشکلات فراخ میکند. سیخیسم در واقع فرزند تضادهاست. سیخیسم از قلب پرولتاریا پا گرفته؛ نظام بورژوازی را هدف قرار میدهد و پس از جر دادن بورژوازی بر مسند قدرت تکیه میزند و در نهایت برای خود پرولتاریا سیخ میکند. سیخیسم از دید زیگموند فروید نتیجه قرنها سرکوب خواسته ها و تمایلات درونی مذهبیون به دور از قدرت است. بنابراین به قدرت رسیدن یک سیخیست توام با گشودن عقده های درونی و سرکوب خواسته های دیگران خواهد بود. سیخیست با جامعه پیرامون خود ارتباط نمی گیرد؛ خود را قیم جامعه میداند و از موضع بالا برای جامعه سیخ میکند. سیخیسم آرام آرام در جامعه نفوذ میکند و به مرور زمان که کالیبر جامعه گشاد تر میشود سیخیسم نیز بر فشار خود می افزاید. سیخیسم به درستی دریافته است که ابتدا باید جامعه طعمه را با شکلات فریب داد و سپس طوری که خود طعمه متوجه نشود شروع به تجاوز کرد. هنگامی که سیخیستی موقعیت خود را در خطر می بیند و نشانه های مقاومت را در طعمه مشاهده میکند روی به سیاست شل کن سفت کن می آورد. به این سیاست در محافل سیخیستی سوپاپ اطمینان گفته میشود. سیخیسم به مانند شمشیر دولبه ای در مواجهه با کاپیتالیسم برای ملت خود سیخ کرده و آنها را به واقع قربانی قد برافراشتن مقابل کاپیتالیسم میکند. سیخیسم برای نان سیخ میکند تا به جای دغدغه آزادی دغدغه نان داشته باشیم و بدینسان تیشه بر ریشه آگاهی میزند. سیخیسم بعد از مدتی مانند سرطانی بدخیم در کالبد جامعه رسوخ میکند. سیخیسم کار را به جایی میرساند که طعمه ها نیز برای یکدیگر سیخ کنند و زندگی را بدون سیخ کردن برای دیگران محال می سازد. افرادی که در یک جامعه سیخیستی برای دیگران سیخ نکنند به گوشه ای رانده خواهند شد و از طرف جامعه طرد می شوند.
  جمهوری اسلامی , پرچم , فلسفه , sikhism ,

گفت و گو با ريچارد شاسترمن، استاد دپارتمان انسان‌شناسي دانشگاه فلوريدا
ريچارد شاسترمن كه مسووليت دپارتمان انسان‌شناسي دانشگاه فلوريدا را دارد و استاد فلسفه اين دانشگاه است اخيرا مركزي با نام «فرهنگ، ذهن و بدن» در اين دانشگاه بنيانگذاري كرده است و رياست آن را نيز برعهده دارد. او كتاب‌هاي زيادي در مورد عمل گرايي و زيبايي‌شناسي نوشته است و مقالات زيادي نيز در اين باب در مجلات و روزنامه‌ها منتشر كرده است...
  زیبایی شناسی , فلسفه ,

پرونده‌ای درباره‌ی خودکشی
خودکشی احتمالاً برای بسیاری از آدم‌هایی که دور و بر ما می‌زیند و چه بسا برای یکایک ما هنوز امری ناپسند و ناخوشایند باشد. امری سراسر رازآلود که هرچه بیشتر از آن گریزان باشی بال‌هایش را بیشتر بر فراز زندگی‌ات می‌گستراند. رخدادی که همواره در زندگی آدمی حضور داشته است و تنها چهره‌های گوناگونی را از خود به نمایش گذاشته است. احتمالاً کمتر کسی را بتوان یافت که دست‌کم یک بار به عمل خودکشی نیندیشیده باشد و میل خودکشی نفریفته باشدش...
  فلسفه , خودکشی ,